TMSF'nin Tanımı ve Kuruluş Amacı
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), bankacılık sektöründeki istikrarı sağlamak, mevduat sahiplerinin haklarını garanti altına almak ve finansal sistemi korumak amacıyla faaliyet gösteren, özerk ve kamu tüzel kişiliğine sahip bir kuruluştur. Türkiye'de finansal güvenliğin kilit kurumlarından biri olarak kabul edilir.
TMSF'nin tarihi, 1933'teki Mevduatı Koruma Kanunu'na kadar uzanmakla birlikte, bugünkü yapısına 1983 yılında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası bünyesinde kurulmasıyla kavuşmuştur. Özellikle 1994 ve 2001 yıllarında yaşanan ekonomik krizler sonrası yetkileri genişletilmiş ve finansal sistemdeki önemi pekişmiştir. Önceleri Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ile ilişkili olan TMSF, günümüzde Cumhurbaşkanlığı ile ilgilendirilmiştir.
TMSF'nin Görev ve Yetkileri
TMSF, görevlerini 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve ilgili diğer mevzuat çerçevesinde yerine getiren bağımsız bir kurumdur. Başlıca görev ve yetkileri şunlardır:
- Mevduat Sigortacılığı: Tasarruf sahiplerinin bankalardaki belirli bir tutara kadar olan mevduatlarını sigorta ederek, banka iflası gibi durumlarda vatandaşların birikimlerini güvence altına alır.
- Banka Çözümleme ve Yönetimi: Hisseleri ve/veya yönetim ve denetimi kendisine intikal eden bankaların mali bünyelerini güçlendirme, yeniden yapılandırma, devir, birleştirme, satış ve tasfiye işlemlerini yürütür. Bu süreçlerde, şirket faaliyetlerinin devamlılığını ve istihdamın korunmasını hedefler.
- Alacak Takibi ve Tahsilatı: Devraldığı bankalardan veya şahıslardan doğan kamu alacaklarını takip eder, yapılandırma süreçlerini yönetir ve tahsilat için hukuki süreçleri yürütür.
- Kayyımlık ve Varlık Yönetimi: El konulan şirketlerin geçici olarak yönetimini devralır (kayyımlık görevi), bu şirketlerin faaliyetlerini sürdürmesini, istihdamın korunmasını ve ekonomiye katkısının devam etmesini sağlar. Ayrıca, bu şirketlerin mal varlıklarını yönetir, gerektiğinde satış ve tasfiye işlemlerini gerçekleştirir.
- Kriz Yönetimi: Finansal sistemde güveni ve istikrarı sağlamak amacıyla aktif bir kriz yöneticisi kimliğiyle hareket eder, sistemik riskleri minimize etmeye çalışır.
TMSF, kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip bir kuruluştur ve görevini yaparken bağımsızdır. Kararları yerindelik denetimine tabi tutulamaz, ancak yargı yoluyla itiraz edilebilir.