Gladio Nedir?


Gladio'nun Kökeni ve Amacı

Gladio, Latince'de "kısa kılıç" anlamına gelen bir kelimedir ve II. Dünya Savaşı sonrasında Batı Avrupa'da kurulan gizli bir örgütlenmenin kod adıdır. Temel amacı, Sovyetler Birliği'nin olası bir işgaline veya komünist partilerin iktidara gelmesine karşı cephe gerisinde bir direniş başlatmak ve gerilla savaşı yürütmekti. Bu "geride kalma" (stay-behind) operasyonları, özellikle NATO üyesi ülkelerde, CIA ve İngiliz istihbarat servislerinin desteğiyle organize edilmiştir.


Yapılanması ve Faaliyet Alanları

Gladio, 1952 yılında Amerikan ve İngiliz kontrgerilla örgütlenmeleri tarafından kurulmuş ve CIA tarafından yönetilip finanse edilmiştir. Örgütün ilk eğitim kampı Sardunya'da kurulmuş ve Kuzey İtalya'da silah ve mühimmat depoları oluşturulmuştur. Gladio terimi genellikle İtalya'daki yapılanmayı ifade etse de, "Gladio operasyonu" gayriresmi olarak NATO'nun tüm cephe gerisi operasyonlarını kapsar ve bazen "Süper NATO" olarak da anılır.

Benzer yapılar, İtalya dışında Türkiye, Yunanistan, Belçika, Hollanda, Batı Almanya, Fransa, İspanya, Avusturya, İsveç ve Norveç gibi birçok NATO üyesi ve bazı tarafsız ülkelerde de farklı isimlerle faaliyet göstermiştir. Bu örgütlenmelerin temel görevleri arasında casusluk, sabotaj ve gerilla savaşı eğitimleri yer almaktaydı.


Türkiye'deki Yansımaları

Türkiye'de Gladio benzeri yapılanma, "Kontrgerilla" veya "Özel Harp Dairesi (ÖHD)" olarak bilinmektedir. Bu yapı, 1952 yılında "Seferberlik Taktik Kurulu (STK)" adıyla kurulmuş, 1967'de Özel Harp Dairesi adını almış ve 1994'te Özel Kuvvetler Komutanlığı'na dönüşmüştür. Türkiye'deki bu birimlerin de ABD ve İngiltere istihbarat örgütleri tarafından desteklendiği belirtilmektedir.

Soğuk Savaş döneminde dış işgale karşı direnç gösterme amacı taşıyan bu yapılar, zamanla iç siyasette de etkili olmuş ve derin devlet yapılanmasının bir parçası haline gelmiştir. Bazı kaynaklar, Gladio'nun siyasi cinayetler, terör eylemleri ve askeri darbelerin zeminini hazırlama gibi faaliyetlerde de rol oynadığını iddia etmektedir.


Gladio'nun Ortaya Çıkışı

Gladio'nun varlığı, 1990 yılında İtalya Başbakanı Giulio Andreotti'nin kamuoyuna yaptığı açıklamayla resmen kabul edilmiştir. Bu açıklama, Avrupa genelinde benzer gizli yapılanmaların sorgulanmasına yol açmış ve birçok ülkede soruşturmalar başlatılmıştır. Andreotti, Gladio'nun NATO ve CIA tarafından desteklendiğini belirtmiştir.

İlgili Diğer Konular

Gladio Nedir?

Gladio, Soğuk Savaş döneminde NATO ve CIA tarafından Batı Avrupa'da olası bir Sovyet işgaline veya komünist iktidara karşı gizlice kurulan, "geride kal...

Soğuk Savaş Nedir?

Soğuk Savaş, II. Dünya Savaşı sonrası ABD ve SSCB liderliğindeki iki kutuplu dünya düzeninde yaşanan, doğrudan çatışmaya dönüşmeyen ancak vekalet savaş...

Varşova Paktı Nedir?

Soğuk Savaş'ın önemli bir dönüm noktası olan Varşova Paktı, Doğu Bloku'nun askeri ittifakı olarak bilinir. Bu paktın kuruluşu, amacı ve etkileri hakkın...

Vergi Kimlik Numarası (VKN) Nedir?

Vergi Kimlik Numarası (VKN), Türkiye'de vergi mükellefi gerçek ve tüzel kişilere verilen 10 haneli benzersiz bir numaradır. Vergi ödemeleri, ticari işl...

Gizli DNS Nedir?

İnternet üzerindeki gizliliğinizi ve güvenliğinizi artırmak için tasarlanmış bir teknoloji olan Gizli DNS, geleneksel DNS sorgularının şifrelenmesini s...

Özel Tim Nedir?

Özel Timler, yüksek riskli operasyonlar için özel olarak eğitilmiş, güvenlik güçlerinin seçkin birimleridir. Terörle mücadele, rehine kurtarma ve kriti...

Siber Savaş Nedir?

Siber savaş, devletlerin veya devlet destekli grupların, düşmanlarının dijital altyapılarına zarar vermek, bilgi çalmak veya propaganda yaymak amacıyla...

Delege Seçimi Nedir?

Delege seçimi, büyük üye topluluklarına sahip kurum ve kuruluşların, üyelerini temsil edecek kişileri belirleyerek daha etkin karar alma süreçleri yürü...

Birinci Dünya Savaşı Nedir?

Tarihin akışını değiştiren, milyonlarca insanın hayatına mal olan Birinci Dünya Savaşı'nın kökenlerini, temel nedenlerini ve küresel etkilerini keşfedi...

Tank Nedir?

Zırhlı savaş araçlarının atası tanklar, savaş alanlarının kaderini değiştiren güçlü makinelerdir. Bu makalede tankların ne olduğunu, nasıl çalıştığını ...

SUTASAK Nedir?

SUTASAK, Türk Silahlı Kuvvetleri'ne subay yetiştirmek amacıyla verilen temel askeri eğitim ve subaylık anlayışı kazandırma programıdır.

ASELSAN Nedir?

ASELSAN, 1975 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri'nin haberleşme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulan, günümüzde savunma ve sivil alanlarda ileri tekn...