La Niña Nedir?
La Niña, İspanyolca'da 'küçük kız' anlamına gelen ve El Niño olayının tam tersi etkilere sahip olan doğal bir iklim olayıdır. Pasifik Okyanusu'nun ekvatoral bölgesinde, özellikle orta ve doğu kesimlerinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalden daha düşük olmasıyla karakterize edilir.
Nasıl Oluşur?
La Niña'nın oluşumu, Pasifik Okyanusu üzerindeki alize rüzgarlarının normalden daha güçlü esmesiyle başlar. Bu güçlü rüzgarlar, okyanus yüzeyindeki sıcak suları batıya, yani Asya ve Avustralya kıyılarına doğru iter.
- Sıcak suların batıya taşınmasıyla, Güney Amerika'nın batı kıyılarına yakın bölgelerde okyanusun derinliklerinden soğuk sular yüzeye çıkar (upwelling).
- Bu durum, Pasifik Okyanusu'nun doğu kısımlarında deniz suyu sıcaklıklarının normalden birkaç santigrat derece daha düşük olmasına yol açar.
- Bu soğuk su birikimi, atmosferik dolaşımı etkileyerek küresel hava desenlerinde değişikliklere neden olur.
Küresel Etkileri Nelerdir?
La Niña, dünya genelinde çeşitli iklimsel etkilere sahiptir:
- Sıcak suyun batıya taşındığı bölgelerde buharlaşma artar ve bu bölgeler normalden daha fazla yağış alır. Bu durum genellikle Asya kıtasında aşırı yağışlara neden olabilir.
- Soğuk deniz sularının yüzeyde biriktiği Güney Amerika'nın batı kıyılarında ise kuraklık görülebilir.
- La Niña, Atlantik üzerindeki kasırga aktivitesini artırma eğilimindedir.
- Genel olarak, La Niña dönemleri bazı bölgelerde soğuk ve yağışlı koşullar yaratırken, diğer bölgelerde sıcak ve kurak koşullara yol açabilir.
Sıklığı ve Süresi
El Niño ve La Niña olayları, genellikle iki ila yedi yıl arasında düzensiz aralıklarla tekrar eder. Bu olaylar genellikle dokuz ila on iki ay sürse de, bazı durumlarda birkaç yıl boyunca etkili olabilir. Örneğin, 2020 ve 2023 yılları arasında art arda üç La Niña olayı yaşanmıştır.
Türkiye Üzerindeki Olası Etkileri
La Niña, Pasifik Okyanusu'nda meydana gelen bir olay olmasına rağmen, dünya genelindeki hava dolaşımını etkileyerek Türkiye üzerinde dolaylı etkilere sahip olabilir.
- Meteoroloji uzmanları, La Niña'nın Türkiye'de kış aylarında daha fazla kar yağışı ve daha düşük sıcaklıklara neden olabileceği konusunda uyarılarda bulunmuştur.
- Ayrıca, La Niña'nın Türkiye'de sel ve su baskını riskini artırabileceği de belirtilmiştir.
- Ancak, Türkiye'nin doğrudan hedefinde olmasa da, Atlantik üzerindeki jet akımlarındaki değişimlerle birlikte dolaylı ve güçlü etkiler hissedilebilir.