TÜBİTAK'ın Kuruluşu ve Amacı
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, kısaca TÜBİTAK, Türkiye'de bilim ve teknolojinin gelişimine yön veren önemli bir kuruluştur. 17 Temmuz 1963 tarihinde, 278 sayılı Kanun ile kurulmuş ve 24 Temmuz 1963 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kurumun temel amacı, Türkiye'de müspet bilimlerde araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) faaliyetlerini ülke kalkınmasındaki önceliklere göre geliştirmek, özendirmek, düzenlemek ve koordine etmektir. Ayrıca, mevcut bilimsel ve teknik bilgilere erişimi sağlamak ve bu bilgilerin yaygınlaşmasına katkıda bulunmaktır.
Görevleri ve Faaliyet Alanları
TÜBİTAK, kuruluş amacına uygun olarak geniş bir yelpazede faaliyet göstermektedir. Başlıca görevleri şunlardır:
- Bilim ve teknoloji alanında Ar-Ge çalışmaları yapmak, yaptırmak ve bu çalışmaları özendirmek.
- Türkiye'nin bilim ve teknoloji politikalarının belirlenmesinde Hükümete yardımcı olmak ve bu politikaları uygulamak.
- Bilim insanlarını ve genç araştırmacıları desteklemek amacıyla burslar vermek, bilim olimpiyatları ve proje yarışmaları düzenlemek.
- Üniversiteler, araştırma kurumları ve sanayi kuruluşlarındaki bilimsel projelere destek sağlamak.
- Bilim ve teknolojinin topluma yayılması için popüler bilim yayınları (dergiler ve kitaplar) çıkarmak.
- Uluslararası bilim ve teknoloji kurumları ile işbirliği yapmak ve Türkiye'yi bu alanda temsil etmek.
- Ulusal teknoloji geliştirme projelerine öncülük etmek ve yerli çözümler üretmek (örneğin, AKİS ve KEC gibi projeler).
Yapısı ve Birimleri
TÜBİTAK, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın ilgili kuruluşlarından olup özel hukuk hükümlerine tabidir. Kurum bünyesinde birçok araştırma merkezi ve enstitü bulunmaktadır. Bunlar arasında Marmara Araştırma Merkezi (MAM), Bilişim ve Bilgi Güvenliği İleri Teknolojiler Araştırma Merkezi (BİLGEM), Ulusal Metroloji Enstitüsü (UME) ve Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü (UZAY) gibi önemli birimler yer almaktadır. Ayrıca, Araştırma Destek Programları Başkanlığı (ARDEB), Bilim İnsanı Destekleme Daire Başkanlığı (BİDEB) ve Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) gibi başkanlıklar aracılığıyla farklı alanlardaki destek programlarını yürütmektedir.
TÜBİTAK, Türkiye'nin bilimsel ve teknolojik bağımsızlığını güçlendirme, yenilikçi çözümler üretme ve toplumsal refahı artırma vizyonuyla çalışmalarına devam etmektedir.