Fava: Ege ve Akdeniz Sofralarının Vazgeçilmezi
Fava, Türk mutfağının, özellikle de Ege ve Akdeniz bölgelerinin vazgeçilmez mezelerinden biridir. Genellikle kuru iç bakladan hazırlanan, püre kıvamında, zeytinyağlı ve ferahlatıcı bir lezzettir. Eski İstanbul Rumları'nın kuru baklagillerden yapılan tüm ezmelere 'fava' demesiyle ortaya çıkan bu isim, günümüzde Türkiye'de sadece kuru bakla ezmesi için kullanılmaktadır.
Fava Nasıl Yapılır?
Fava yapımı oldukça pratik adımlardan oluşur. Temel olarak kuru iç baklaların haşlanıp püre haline getirilmesiyle hazırlanır. İşte genel adımlar:
- Öncelikle kuru iç baklalar bir gece önceden veya birkaç saat ılık suda ıslatılır.
- Islatılan baklalar süzülür ve bir tencereye alınır. Üzerine küp küp doğranmış soğan, zeytinyağı, limon suyu, tuz ve bir miktar şeker eklenir.
- Baklalar yumuşayana kadar su ilavesiyle pişirilir. Pişirme süresi baklanın cinsine göre değişebilir.
- Pişen baklalar ocaktan alındıktan sonra el blenderı veya ezici yardımıyla pürüzsüz bir püre haline getirilir.
- Hazırlanan fava soğumaya bırakılır. Soğudukça kıvamı daha da yoğunlaşacaktır.
- Servis öncesinde üzerine bol zeytinyağı gezdirilir ve ince kıyılmış dereotu ile süslenir. Bazı tariflerde kırmızı soğan da kullanılabilir.
Ege usulü fava ise bazen taze bakla ile hazırlanır ve daha yeşil bir renge sahip olabilir.
Favanın Besin Değeri ve Faydaları
Fava, ana malzemesi olan bakla sayesinde oldukça besleyici bir mezedir. İçeriğinde yüksek oranda protein, lif, çeşitli vitaminler (B1, B2, B6, folat) ve mineraller (demir, bakır, fosfor, magnezyum, potasyum, çinko) bulunur.
Favanın sağlığa faydaları şunlardır:
- Kalp Sağlığı: İçerdiği lif ve antioksidanlar sayesinde kolesterol seviyelerini düşürmeye yardımcı olarak kalp sağlığını destekler.
- Sindirim Sistemi: Yüksek lif içeriği sindirim sisteminin düzenli çalışmasına katkıda bulunur ve kabızlık sorununu azaltabilir.
- Kan Şekeri Kontrolü: Düşük glisemik indeksi sayesinde kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olabilir.
- Enerji Kaynağı: Zengin protein ve karbonhidrat içeriği ile enerji seviyelerini artırır.
- Bağışıklık Sistemi: Vitamin ve mineral açısından zengin olması, bağışıklık sisteminin güçlenmesine katkı sağlar.
- Kilo Kontrolü: Düşük kalorili ve yüksek lifli yapısıyla tokluk hissi vererek kilo kontrolüne yardımcı olabilir.
Ancak, bakla tüketimine karşı hassasiyeti olan bazı kişilerde “favizm” adı verilen alerjik bir durum ortaya çıkabilir. Özellikle ilk kez tüketecek kişilerin dikkatli olması önerilir.
Servis Önerileri
Fava, genellikle soğuk olarak servis edilen bir mezedir. Balık sofralarının, çilingir sofralarının ve zeytinyağlı yemeklerin yanında harika bir eşlikçidir. Üzerine gezdirilen sızma zeytinyağı ve taze dereotu, lezzetini tamamlayan unsurlardır.