veda hutbesi
1. hz muhammed'in 632de mekkede veda haccı sırasında okuduğu hutbe.
(bkz: ahanda sozleri)
(bkz: yemedi valla)
2. İslâm dinin birçok önemli ilkesinin anlatıldığı bir konuşmadir. İnsanlar arasındaki eşitlik, kadın haklarına saygı gösterilmesi, tefeciliğin ve kan davalarının yasaklanması gibi birçok sosyal konuyu kapsar...

3. veda haccında yapılmıştır
4. hz.muhammed'İn asabina son seslenİŞİ...

allah'a hamd'ü sena ederiz. o'na döneriz. nefislerimizin fenalıklarından ve kötü emellerinden o'na sığınırız. allah'ın hidayet ettiğini kimse yoldan çıkaramaz. allah'ın şaşırttığını kimse yola koyamaz. Şehadet ederim ki, allah'tan başka tanrı yoktur. yine şehadet ederim ki, muhammed, o'nun kulu ve resulüdür.

ey allah'ın kulları! allah'tan korkmanızı, o'na itaat etmenizi vasiyet ederim. yaşatan, öldüren o'dur; her şeye kadirdir. sözünü gerçekleştirdi; kuluna yardım etti, aleyhinde birleşenleri bozguna uğrattı.

ey nas; beni dinleyin! belki bu yıldan sonra, bu mevkide sizinle bir daha buluşamam. İslamiyet'ten önceki zamana ait bütün cahiliyet adetlerini ayağımın altına alıp çiğniyorum.

bir arabın arap olmayan yabancıya, bir yabancının bir araba üstünlüğü yoktur. Çünkü bütün insanlar ademoğullarıdır. adem de topraktandır.

ey nas; sözlerimi dinleyin ve anlayın. her müslüman, diğer müslümanların kardeşidir. bütün mü'minler kardeştir. bir kimseye kardeşinin malı helal olmaz; meğer ki gönül rızasıyla vermiş ola. kendinize zulüm etmeyin.

kölelere gelince: onlara kendi yediklerinizden yedirin ve giydiklerinizden giydirin. affedemeyeceğiniz bir hatayı işlerlerse, onlardan ayrılın. onlar da allah'ın kullarıdır ve kötü muameleye layık değillerdir.

cahiliyet adetlerini ayağımın altına alıp çiğniyorum. bütün kan gütme davaları tamamıyla kaldırılmıştır. bunlar yalan ve uydurma şeylerdir. ortadan kaldırılan ilk kan davası, abdulmuttalib oğullarından haris'in kan davasıdır.

her türlü riba da kaldırılmıştır. allah, 'riba yoktur' diyor. ortadan kaldırdığım ilk riba, amcam abddulmuttalib oğlu abbas'ın ribasıdır. sermayeleriniz yine sizindir. ne zulmediniz, ne de zulüm görünüz. borçlular alacaklılara ancak aldıkları parayı iade edecektir.

ey nas! sizin, kadınlarınızın üzerinde birtakım haklarınız vardır. onlar sizin haklarınıza riayet etmelidirler. onların da sizin üzerinizde hakları vardır. onlara karşı iyi davranınız. eşlerinizle şefkatle muamele ediniz. siz onları allah'ın ahdi ile aldınız. onlar size allah'ın ahdiyle helal olmuştur.

ey nas! kadınlarınız ve mallarınız, allah'ınıza kavuşacağınız zamana kadar, bugün nasıl mukaddes bir günse, bu aylarınız nasıl mukaddes aylarsa ve bu belde nasıl bir kutlu belde ise, öylece mukaddestir. her birinizin kanı ve malı, ötekine haramdır. kıyamet gününde allah'ın huzuruna çıkacaksınız. o da, size yaptıklarınızı bir bir soracak ve ona göre mükafat ve mücazat verecektir. sakın bundan sonra kafirler gibi hasım olup birbirinizin boynunu vurmayınız. nezdinde bir emanet bulunan kimse, bu emaneti kime ait ise ona vermelidir.

ey nas! size öyle bir şey bırakıyorum ki, ona sımsıkı sarıldıkça yanlış yola sapmassınız. o da, allah'ın kitabı ve resulü'nün sünneti'dir.

allah, her hak sahibinin hakkını vermiştir. bu sebeple, varisler için vasiyet yapmaya luzum yoktur. Çocuk, kimin yatağında doğduysa ona aittir. zina edenlerin hak ettikleri şey had'dir. onların hesabı allah'a aittir. babasından başkasına ait olduğunu iddia edenler, efendilerinden başkalarına katılan köleler; allah'ın lanetini kazanırlar.

ey nas! bir kadının, kocasının izni olmadıkça, onun malından bir şeyi başkasına vermesi caiz değildir. borç ödenmmelidir. kiralanan mal geri verilmelidir. hediyeye, hediye ile mukabele etmek yaraşır. başkalarına kefil olan kimse, kefaletin sorumluluğunu yüklenmiş demektir.

ey nas! Şeytan, sizin bu yurdunuzda tapınmaktan ümidini kesmiştir. bilakis, hor gördüğünüz birtakım amellerle hoşnud olur. dininiz hususunda ondan sakınınız.

ey nas! aşırı olmaktan, ifrattan sakının. evvelkilerin mahvolmalarına sebep, dinde aşırı olmalarıdır. nesi', küfrün aşırısıdır. küfredenler, onunla saptılar. onu bir yıl helal sayarak, bir yıl haram sayarak allah'ın kan dökmeyi yasak ettiği ayları geciktirmek ve böylece allah'ın haram kıldığını helal kılmak, helal ettiğini haram saymak isterler. zaman dödü dolaştı, nice devirler yaptı; yine allah'ın yeri göğü yarattığı sıradaki hali üzere geldi. allah nezlinde ayların sayısı on ikidir. dördü haram aylardır; üçü ard arda gelir. recep ise tektir.

her katil, suçundan kendisi mes'uldür. hiçbir katilin işlediği suç, çocuklarına şamil olmaz. hiçbir oğlun ve kızın suçu babayı sorumlu kılmaz.

müslümanları doğru yola yönelten adam kesik burunlu bir zenci de olsa, ona itaat edin ki, cennete giresiniz.

burada hazır bulunanlar, bulunmayanlara sözlerimi tebliğ etsinler. olabilir ki burada bulunmayanlar içinde, arzettiklerimi bulunanlardan daha fazla hatırlayacak olanlar çıkar.

tebliğ ettin mi?" ashab-ı kiram;

- evet, dediler. bunun üzerine allah resulü;

" Şahit ol ya rab!" dedi ve devesini sürüp yürüdü.

hutbenin ardından resulullah efendimiz, öğle ve ikindi namazlarını kıldırdı. akşama yakın, devesi kasva'nın üzerindeyken şu ayet-i kerime nazil oldu: " İşte bugün, sizin için dininizi kemale erdirdim. Üzerinizdeki nimetimi tamamladım ve size din olarak islamiyet'i seçip kabul ettim..."

resulullah efendimiz bu ayet-i kerimeyi okuyunca sahabe-i kiram sevince boğuldular. yalnız hz. ebubekir ağlıyordu. zira resulullah'ın risaletinin tamamlanıp yakında bu alemden göçeceğini anlamıştı. bu da, o'nun resulullah'a düşkünlük, incelik ve hassasiyetinin başka bir göstergesidir.

arafat'tan müzdelife'ye, ordan da mina'ya geldiler. daha sonra kurban kesme mevkiine gelen resulullah, ömür sürdüğü her yıl için bir kurban olmak üzere 63 tane kurban kestiler. saçlarını traş ettirip hatıra olarak sahabilerine dağıttılar. bu tavrı da, yakında dar-ı ukbaya göç edeceğine delalet ediyordu. bu sırada halid b. velid;" bana alnınızın üzerinden bir tutam veriniz." isteğinde bulunmuş; hz. peygamber efendimiz de, ömürboyu muzaffer olması için dua ederek istediğini yerine getirmişti. o saç ve duanın bereketiyle girdiği her savaştan galip çıkan hz. halid, "ben, onu hangi tarafa yönelttimse, orası fetholundu." demiştir.

resulullah, daha sonra diğer ziyaret ve vazifeleri tamamlayıp medine'ye dönmüşlerdir. bu, efendimizin ilk ve son hacı oluşudur.
5. kanal 7de sabaha doğru çokça rastladığım, peygamber efendimizin(sav) müslümanlara vedasıdır. insan hakları evrensel beyannamesinden yüzyıllar önce insanlık dersi vermiştir.
6. insanlar lâilahe illallah deyinceye kadar onlarla cihad etmek üzere emrolundum. onlar bunu söyledikleri zaman kanlarini ve mallarini korumus olurlar. hesaplari ise allah'a aittir.

vedaların en zor ve yakıcı olanıydı.
7. şahit ol ya rab! diye biter ki, en etkileyici yeri bu cümledir.
8. (bkz: şevki yılmaz ın veda hutbesi)
Alakalı olabilir!
- veda busesi
- veda havasi
- vedat
- vedat demirci
- veda vakti

nedir.Net