bir de raki sisesinde balik olsam
1. eskiler alıyorum adlı şiirinin son dizesi olup orhan veli kanık'ın muhtemelen iki tek atmak eylemini hakkıyla gerçekleştirdikten sonra kuyuya attığı taş. yıllardır kırk akıllı çıkaramamıştır *

edit: bu dizenin sırrı çözülmüş, aşağıda aktarılmıştır (#147137).
2. #147127'da bahsedilen "kuyuya atılan taş" çıkarılmış, meğer taş orhan veli kanık tarafından ahmet haşim'e atılmakta imiş. uzun ve keyifli bir alıntı buyrun, m şeref özsoy'dan:

<alıntı>

1947'de yedigün dergisi için röportaj yapan sait faik, orhan veli'nin çok konuşulan bir diğer dizesini, 'rakı şişesinde balık olmak' dizesini sorar. orhan veli'nin verdiği yanıt şudur: "o sırada yoksulluklar içinde yaşayan bir adamın hayatını anlatır o şiir. böyle bir insan birçok şey ister. esvap ister, yemek içmek ister. bu arada rakı içmek ister. bu istek mübalağalı bir şekilde anlatılmıştır."

bir başka röportajda, kemal dayan'ın "balık sizi şiirlerinizde dahi alakalandıran bir şey olduğuna göre..." lafını bitirmesine şans tanımadan konuşur orhan veli: "durun. onun size bir tarifini yapayım: balık, rakı şişesinde yaşayan bir mahluktur."

belli ki sıkılmış şairimiz bu sorudan, çünkü her yerde karşılaşıyor ama, verdiği en önemli yanıt arkadaşlarından muvaffak sami onat'ın 10.12.1950 tarihli zafer gazetesi'ndeki yazısındadır:

"bir gün kendisine 'bir de rakı şişesinde balık olsam'ı hakikaten şiir diye inanarak mı yazdığını sormuştum. 'hayır tabii!' dedi. 'ama ne yapayım görüyorsunuz yazık oldu süleyman efendiye'yi yazmasaydım asıl şiirlerim okunmayacak, kendimi anlatamayacaktım. garip'i o malum ve meşhur dize okuttu. vazgecemediğim'in okunması için kitabın sonuna o deli saçmasını koymaya mecbur oldum. baksanıza destan gibi okunuyor mu? bilseydim ona da böyle acaip bir mısra eklerdim.' bu hareketi ve sözleriyle orhan veli, sakal bırakışındaki manayı da anlatmış oluyordu. alay edilmek, delilikle, züppelikle itham olunmak riskini göze alarak kendisini okutmayı bildi."

araya bir sürü laf girdi ama, asıl söylemek istediğim "orhan veli en çok ahmet haşim'in şiir anlayışıyla dalga geçmiştir" olacaktı. yukarıdaki söz konusu olan meşhur 'bir de rakı şişesinde balık olsam' dizesinde ahmet haşim'in bir günün sonunda arzu şiirinden şu dizeye bir takılma vardır:

akşam, yine akşam, yine akşam
göllerde bu dem bir kamış olsam

(lafa karışıyorum diye kızmayın lütfen ama, ahmet haşim'in şiiriyle dalga geçmeyen kalmamıştır ki! İşte can yücel'in kamış şiirinden iki mısra "akşam yine akşam yine akşam / göllerde bu dem kılkamış olsam.")

cevdet kudret, 1959'da kalemle kağıdı buluşturduğu açık, kapalı adlı yazıda; ahmet haşim'in dizesinin de o yıllarda yadırgandığını söylerken orhan veli'nin yaptığının temelinin halk şiirinde de göründüğünü söyleyerek farklı bir bakış gösterir:

"haşim'in yukarıda adı geçen şiirinde, güller altın kuleler, uçan kuşlar, akşamlar anlatılırken, şair uzun bir sıçrayışla:

göllerde bu dem bir kamış olsam

deyivermiştir. İşte bu istek yadırganmış, mizah hatta alay konusu olmuş, ozanın karikatürleri çizilmiştir. yıllarca sonra orhan veli'nin bir isteği de haşim'inki gibi yadırganmış, şiiri kapalı görülmüştü. ozan, eskiler alıyorum adlı şiirinde şöyle der:

Şiir yazıyorum
Şiir yazıp eskiler alıyorum
eskiler verip musikiler alıyorum
bir de rakı şişesinde balık olsam.

eskiler alıp vermekten söz ederken birdenbire 'rakı şişesinde balık olma' isteğine atlayış okuyucuyu şaşırtıyor. Çünkü son dize ile ondan önceki dizeler arasında hiçbir bağ yok. <devam ediyor>

</al>

bu ilginç makalenin tamamı için kaynak da şurası: http://www.orhanveli.net/kaniksadigimbiri/dizcokerten.html
3. (bkz: rakı şişesindeki balık)
4. orhan veli nin istediği birşeymiş. sonra kanalizasyon çukuruna düşmüş ve ölmüş. kimileri böyle anlatır, bu sözü kötülemek için, gerçek bir olay mıdır bilemem..
5. isteğin gerçekleşmesi takdirde ölüm yakındır. balıklar alkol içinde yaşayamaz. insanlar da yaşayamaz gerçi*.
6. bir lamba cinin den dilenebilecek istekler siralamasinda listeye girme olasiligi oldukca dusuk olan dilek...
Alakalı olabilir!
- bir gun herkes escinsel olacak
- bir erkegin ibne gibi konusmasi
- bir resmin anlattiklari
- bir de iyi tarafindan bakalim
- bir de sirali gorelim

nedir.Net